Gregor Laschen 75

Laschen Gregor  Gregor Laschen

Das Bild der Grenze                                              Grensbeeld

Überm hohen Kamm der Himmel,                             Aan de hoge hemelkam,
die leere Krone der Ebene.                                        de lege kroon der vlakte.
Seehafer wächst, dies Messer                                  Helmgras groeit, dat mes
das Niemandsland                                                     tot in het niemandsland,
herunter, an seinen Spitzen                                       de toppen opgetuigd met
klirren die aufgehängten                                             schaduwen die rinkelen
Schatten im zögernden Wind.                                   in huiverende wind.

In oktober 1978 kreeg ik in Utrecht van Gregor Laschen (geb. 1941) de prachtige bundel Der zerstückte Traum, een liber amicorum dat hij (met Manfred Schlösser) had samengesteld voor de 75ste verjaardag van de grote, maar weinig bekende Duitse dichter Erich Arendt (1903-1984). Een tamelijk lijvig boek van zo’n 270 pagina’s met tal van literaire kadootjes voor Arendt van voornamelijk Duitse, maar ook enkele Nederlandse schrijvers. Het was mijn eerste kennismaking met het werk van de in de DDR levende dichter. Al in 1929 was zijn werk door de latere Oost-Duitse Kulturminister Johannes R. Becher als „te bourgois“ afgekraakt en dat vernietigende oordeel werd niet herzien toen Arendt – in 1933 voor de nazi’s gevlucht – in 1950 uit ballingschap terugkeerde naar Oost-Duitsland.

Gregor Laschen heeft sinds de jaren 70 bijgedragen aan een bescheiden groei van Arendts bekendheid in Nederland. Als docent nieuwe Duitse literatuur aan de Universiteit van Utrecht, als vertaler en uitgever, droeg hij ook zijn steentje bij aan de bekendheid van Nederlandse dichters in Duitsland. Zo vertaalde hij veel werk van Judith Herzberg en stelde in een 17-delige serie Poesie der Nachbarn ook een bundel met Nederlandse dichters samen. (Eine Jacke aus Sand. Poesie aus den Niederlanden, Edition Die Horen, Bremerhaven 1993).

Vandaag is Gregor Laschen zelf ook 75 jaar geworden! Een beetje eer heeft hij bij deze gelegenheid dus wel verdiend. Ook mijn dank voor zijn geschenk van bijna veertig jaar geleden! Daarom bij deze een vertaling van een haast haiku-achtig gedicht van Gregor Laschen.

Gedicht uit: Gregor Laschen Anrufung des Horizonts. Skagen-Zeit, Gedichte, Edition Die Horen, Bremerhaven 1987. ISBN 3-88314-675-7. Vertaald door Jacques Schmitz.

Advertenties

O socialisme O Sozialismus

Henriette Roland Holst

Henriëtte Roland Holst – Van der Schalk

(1e mei – appendix)                                            (1. Mai – Anhang)

O socialisme, nu moet ge weer leeren                                    O Sozialismus, nun mußt du wieder lernen
te buigen voor een innerlijke macht                                        dich zu beugen vor einer inneren Macht
en thuis te raken ook in andre sferen                                      dich wieder finden unter and’ren Sternen
dan die, waarin g’uw groot werk hebt volbracht.                  als unter denen du dein großes Werk vollbracht’.

Nu moet g’u gaan bezinnen op de jaren                                 Jetzt mußt du dich erinnern an die Jahre
toen ge nog enkel een gedachte waart,                                  als du noch nur Gedanke warst,
terugvinden den toon en de gebaren                                      den Ton zurück zu finden und die Signale
van toen ge zwierft, een balling, over d’aard.                         als du auf Erde noch ein Flüchtling warst.

Ge moet inkeeren tot uw oorspronge’ en                               Du sollst dich auf deine Herkunft nun besinnen,
heenbuige’ over de bronnen van uw wezen,                          dich wenden zu den Quellen deiner Seele,
dáárvan te drinken, al ’t and’re vergeten                                daraus trinken und vergessen all’ die Wunden.

Ge moet vullen Uw uitgeputte longen                                    Du sollst deshalb dein erschöpftes Inneres
met zuiverder lucht dan die van de heeten                           sättigen mit saub’rer Luft, nicht die der regen
rumoerge steden: dan zult ge genezen.                                 lärmenden Städte: Dann wirst du wohl gesunden.

Henriëtte Roland Holst (1869-1952)                                      Henriëtte Roland Holst (1869-1952)
uit: Vernieuwingen (1929)                                                        aus: Vernieuwingen (Erneuerungen, 1929)

uit het Poëzieblog “Laurens Jz. Coster”                                    Übersetzung Mofkont blog

**                                                                         **

Dit gedicht is nog altijd actueel. Hoewel                                  Dieses Gedicht ist immer noch aktuell. Obwohl

het in 1928 werd geschreven – tijdens de                                es im Jahr 1928 geschrieben wurde – während der

interne machtsstrijd in de Sovjet-Unie en                                internen Machtkämpfe in der Sowjet-Union und

een jaar nadat Trotzki door Stalin uit de                                 ein Jahr nach dem Trotzki von Stalin aus der

partij was geflikkerd.                                                                  Partei geworfen wurde.

In 1942 probeerde de Duitse Bezettings-                                Im Jahr 1942 versuchte die deutsche Besatzungs-

macht de socialistische dichteres te “kapen”                         macht in den Niederlanden die sozialistische

door een voorgenomen publicatie van het                             Dichterin zu “ködern”, als das Gedicht publi-

vers als een “nationaalsocialistisch” gedicht.                         ziert werden sollte als “nazionalsozialistische”

Henriëtte Roland Holst heeft daar toen Lyrik.                        Henriëtte Roland Holst hat sich damals

heftig tegen geprotesteerd.                                                      vehement dagegen gewehrt.

**                                                                                                  **